Lệnh Sweep1 & Sweep2 Trong Rhino: Quét Biên Dạng Theo Ray (Có Bài Tập)

Để tạo các vật thể có tiết diện chạy dọc theo một đường cong — như khung tranh, phào chỉ, tay cầm hay ống cong — bạn dùng lệnh Sweep. Rhino có hai biến thể: Sweep1 (quét theo một đường ray) và Sweep2 (quét theo hai đường ray). Bài viết này hướng dẫn bạn chọn ray và biên dạng theo trình tự nào, kèm một bài tập dựng khung tranh hoàn chỉnh có số liệu cụ thể để bạn làm theo và ra kết quả ngay.

Sweep là gì?

Sweep là lệnh quét một biên dạng (mặt cắt) dọc theo một đường ray. Đường ray xác định hướng và hình dạng đường đi, còn biên dạng xác định tiết diện của vật thể. Kết quả là một mặt hoặc khối có tiết diện đó chạy suốt chiều dài ray. Sweep1 dùng một ray, Sweep2 dùng hai ray để kiểm soát cả hai bên, cho hình dạng phức tạp hơn.

Sweep khác Extrude ở chỗ đường đi có thể cong tùy ý, và khác Loft ở chỗ tiết diện được kéo dọc theo đường chứ không nội suy giữa các mặt cắt rời.

Cách gọi Sweep1 và đọc command prompt

Bạn gõ Sweep1 rồi Enter. Rhino hỏi “Select rail curve” — chọn đường ray. Rồi “Select cross section curves” — chọn biên dạng mặt cắt, sau đó Enter. Ngay sau đó một hộp thoại Sweep1 Options hiện ra để bạn chọn kiểu và xem trước; nhấn OK để hoàn tất. Trình tự luôn là ray trước, biên dạng sau.

Sweep2 với hai đường ray

Khi gõ Sweep2, Rhino lần lượt hỏi “Select first rail” và “Select second rail” — bạn chọn hai đường ray hai bên. Rồi “Select cross section curves” — chọn biên dạng, Enter, và hộp thoại hiện ra để nhấn OK. Sweep2 mạnh hơn Sweep1 vì hai ray kiểm soát cả hai mép của mặt, giúp tạo các bề mặt cong biến đổi tiết diện như thân thuyền hay vỏ sản phẩm.

Vai trò của ray và biên dạng

Cần phân biệt rõ hai loại đường. Rail (đường ray) là đường dẫn hướng mà biên dạng sẽ chạy dọc theo. Cross section (biên dạng mặt cắt) là hình dạng tiết diện được quét. Bạn có thể dùng nhiều mặt cắt khác nhau đặt dọc ray để tiết diện biến đổi dần. Việc hiểu đường nào là ray, đường nào là mặt cắt giúp bạn chọn đúng khi Rhino hỏi.

Hướng đặt biên dạng

Một điểm quan trọng: biên dạng mặt cắt nên được vẽ vuông góc với ray tại điểm đầu, và đặt ngay tại đầu ray. Khi quét, Rhino sẽ tự xoay biên dạng để nó luôn vuông góc với ray dọc suốt đường đi. Nếu bạn đặt biên dạng sai hướng, mặt kết quả có thể bị méo hoặc xoắn. Vì vậy, thường bạn vẽ biên dạng trong một viewport vuông góc với hướng ray.

Bài tập thực hành: dựng khung tranh

Hãy dựng một khung tranh có gờ nổi. Bước 1: trong viewport Top, gõ Rectangle, chọn Center, tâm 0,0, gõ 300,200 để có đường ray hình chữ nhật 300x200mm — đây là chu vi khung. Bước 2: chuyển sang viewport Front, di tới một cạnh của khung, gõ Rectangle vẽ một hình chữ nhật nhỏ 25 x 15 làm mặt cắt của gờ khung, đặt sao cho nó nằm vuông góc với cạnh ray.

Hoàn thiện bài tập và kiểm tra

Bước 3: gõ Sweep1. Bước 4: khi Rhino hỏi rail, click vào đường chữ nhật 300×200. Bước 5: khi hỏi cross section, click vào hình chữ nhật 25×15 rồi nhấn Enter. Bước 6: trong hộp thoại Sweep1 Options, giữ mặc định rồi nhấn OK — bạn có một khung tranh với gờ 25×15 chạy quanh chu vi 300×200. Chuyển sang view Perspective để ngắm. Nếu muốn khung đặc, đảm bảo tùy chọn Closed sweep được bật để hai đầu nối liền. Cuối cùng dùng Cap nếu cần bịt kín thành khối.

Ứng dụng của Sweep

Sweep có nhiều ứng dụng: dựng khung tranh, phào chỉ và gờ trang trí; tạo tay cầm, quai xách, ống cong; dựng ray trượt và thanh định hình; và với Sweep2, tạo các thân sản phẩm cong biến đổi tiết diện. Đây là công cụ tạo dáng linh hoạt, kết hợp tự nhiên với các lệnh vẽ đường như Curve để tạo ray và biên dạng.

Các lỗi thường gặp

Lỗi phổ biến gồm: biên dạng không vuông góc với ray nên mặt quét bị méo; đường ray tự cắt khiến Sweep thất bại; và với Sweep2, hai đường ray lệch chiều nhau gây mặt xoắn. Cách khắc phục là vẽ biên dạng vuông góc ray (làm trong viewport phù hợp), đảm bảo ray trơn không tự cắt, và với Sweep2 kiểm tra hai ray cùng chiều bằng cách quan sát mũi tên hướng khi chọn.

Quy trình 6 bước và checklist

Tóm tắt quy trình: (1) vẽ đường ray và biên dạng; (2) gõ Sweep1 hoặc Sweep2; (3) chọn ray; (4) chọn biên dạng rồi Enter; (5) chọn Style trong hộp thoại; (6) nhấn OK. Trước khi hoàn tất, hãy rà lại: ray trơn và không tự cắt, biên dạng vuông góc đầu ray, với Sweep2 hai ray cùng chiều, chọn Style phù hợp, và kiểm tra mặt không xoắn.

Kết luận

Sweep1 và Sweep2 là hai lệnh quét mạnh mẽ trong Rhino, cho phép tạo vật thể có tiết diện chạy dọc đường cong bất kỳ. Quan trọng nhất là bạn đã học được cách chọn ray trước, biên dạng sau và đặt biên dạng vuông góc ray, cùng một bài tập khung tranh hoàn chỉnh với số liệu cụ thể để tự làm theo. Hãy dựng lại khung tranh này, rồi thử quét một biên dạng dọc theo đường cong tự do để tạo tay cầm. Tiếp theo bạn có thể học cộng trừ khối bằng Boolean. Tham khảo thêm sweep (geometry) để hiểu bản chất phép quét.