Bài viết Kỹ thuật By Kỹ Thuật Công Nghiệp Ánh Dương

Bài viết Kỹ thuật By Kỹ Thuật Công Nghiệp Ánh Dương

Rhino: Zebra & Phân Tích Độ Cong Bề Mặt (Có Bài Tập)

Zebra chiếu các sọc vằn lên bề mặt để kiểm tra độ liền mượt giữa các mặt, phát hiện gờ và chỗ nối không đạt. Trong bài này bạn sẽ tìm hiểu:

  • Zebra là gì và đọc sọc thế nào
  • Sọc gãy, lệch, mượt nghĩa là gì
  • Kiểm tra G0, G1, G2
  • EMap và các công cụ phân tích khác
  • Bài tập kiểm tra chỗ nối mặt

Và còn nhiều hơn thế nữa…

Mắt thường khó thấy một chỗ nối mặt có thật sự liền mượt hay không. Lệnh Zebra chiếu các sọc vằn lên bề mặt; cách sọc chạy qua chỗ nối cho biết độ liền mượt. Đây là công cụ kiểm tra chất lượng bề mặt. Bài viết hướng dẫn và bài tập.

Zebra là gì

Zebra hiển thị các sọc đen trắng (như vằn ngựa vằn) phản chiếu trên bề mặt NURBS, giống phản chiếu của một dàn đèn sọc. Cách các sọc chạy qua chỗ nối giữa hai mặt tiết lộ độ liền mượt: sọc chạy liên tục là mượt, sọc gãy là có gờ.

Đây là công cụ phân tích trực quan, không cần đo số mà nhìn là biết.

Zebra chiếu sọc vằn lên mặt; cách sọc qua chỗ nối cho biết độ mượt.
Zebra chiếu sọc vằn lên mặt; cách sọc qua chỗ nối cho biết độ mượt.

Đọc kết quả Zebra

Ba trường hợp chính. Sọc gãy/lệch nhau tại chỗ nối = chỉ tiếp xúc G0 (có gờ). Sọc nối nhưng đổi hướng đột ngột = tiếp tuyến G1 (không gờ nhưng đổi độ cong). Sọc chạy liên tục mượt = khớp độ cong G2 (liền lạc nhất). Đọc sọc là đọc chất lượng bề mặt.

Sọc gãy là G0; gấp khúc là G1; liên tục mượt là G2.
Sọc gãy là G0; gấp khúc là G1; liên tục mượt là G2.

Dùng lệnh Zebra

Chọn các mặt cần kiểm tra, gọi Zebra. Các sọc hiện lên. Có bảng tùy chọn cho đổi hướng sọc (ngang, dọc, chéo), độ dày sọc. Xoay mô hình để xem sọc chạy qua chỗ nối từ nhiều góc. Tắt Zebra khi xong để về hiển thị bình thường.

Zebra chiếu sọc; đổi hướng và xoay để xem chỗ nối từ nhiều góc.
Zebra chiếu sọc; đổi hướng và xoay để xem chỗ nối từ nhiều góc.

Vì sao cần kiểm tra độ mượt

Với sản phẩm cao cấp (ô tô, đồ điện tử), bề mặt phải phản chiếu ánh sáng liên tục, không gợn. Một chỗ nối G1 (không gờ) vẫn có thể thấy vệt sáng đổi hướng khi đánh bóng. Zebra giúp phát hiện sớm để sửa (dùng MatchSrf, BlendSrf G2) trước khi sản xuất.

Zebra phát hiện chỗ nối chưa đủ mượt để sửa trước khi sản xuất.
Zebra phát hiện chỗ nối chưa đủ mượt để sửa trước khi sản xuất.

EMap và công cụ khác

Ngoài Zebra, Rhino có EMap (Environment Map – chiếu ảnh môi trường lên mặt như bề mặt bóng), CurvatureAnalysis (tô màu theo độ cong), và Draft Angle Analysis. Mỗi công cụ soi một khía cạnh; Zebra tốt nhất cho độ liền mượt giữa các mặt.

Zebra, EMap, CurvatureAnalysis soi các khía cạnh khác nhau của mặt.
Zebra, EMap, CurvatureAnalysis soi các khía cạnh khác nhau của mặt.

Sửa khi Zebra báo chưa mượt

Nếu sọc gãy (G0), dùng MatchSrf với Curvature hoặc BlendSrf G2 để làm liền chỗ nối. Nếu bề mặt tự gợn (sọc lượn sóng bất thường trong một mặt), Rebuild mặt với ít điểm hơn. Zebra rồi sửa rồi Zebra lại là vòng lặp cải thiện bề mặt.

Zebra phát hiện, MatchSrf/BlendSrf sửa, rồi Zebra lại tới khi mượt.
Zebra phát hiện, MatchSrf/BlendSrf sửa, rồi Zebra lại tới khi mượt.

Các lỗi thường gặp

Hiểu nhầm sọc lượn tự nhiên của mặt cong là lỗi (mặt cong đều thì sọc cong đều là bình thường). Chỉ nhìn một hướng sọc dễ bỏ sót; đổi hướng sọc và xoay. Mesh hiển thị thô làm sọc răng cưa; tăng độ mịn hiển thị để đọc chính xác.

Chỉ xem một hướng hay mesh thô khiến đọc Zebra thiếu chính xác.
Chỉ xem một hướng hay mesh thô khiến đọc Zebra thiếu chính xác.

Các ứng dụng thực tế

Zebra dùng để kiểm tra chất lượng bề mặt sản phẩm cao cấp, xác nhận chỗ nối sau BlendSrf/MatchSrf đạt G2, tìm lỗi gợn trên mặt tạo dáng, và đảm bảo bề mặt loại A cho ô tô, thiết bị. Nó là công cụ QA bề mặt không thể thiếu của nhà thiết kế surface.

Zebra kiểm tra bề mặt cao cấp, xác nhận G2 và tìm lỗi gợn.
Zebra kiểm tra bề mặt cao cấp, xác nhận G2 và tìm lỗi gợn.

Bài tập bước 1: tạo chỗ nối

Bây giờ hãy tự làm. Dựng hai mặt cong cạnh nhau rồi BlendSrf nối chúng, một lần đặt liên tục G1, một lần G2 (làm hai bản để so sánh). Bạn có hai chỗ nối với chất lượng khác nhau để kiểm tra.

Bài tập bước 1: tạo hai chỗ nối BlendSrf G1 và G2 để so sánh.
Bài tập bước 1: tạo hai chỗ nối BlendSrf G1 và G2 để so sánh.

Bài tập bước 2: kiểm tra bằng Zebra

Bật Zebra cho cả hai bản. Ở bản G1, sọc nối nhưng gấp khúc tại chỗ nối. Ở bản G2, sọc chạy liên tục mượt. Bạn thấy rõ khác biệt bằng mắt. Đây chính là cách nhà thiết kế xác nhận chất lượng bề mặt trước khi hoàn thiện.

Bài tập bước 2: Zebra cho thấy sọc G1 gấp khúc, G2 liên tục mượt.
Bài tập bước 2: Zebra cho thấy sọc G1 gấp khúc, G2 liên tục mượt.

Mẹo dùng Zebra

Để đọc Zebra chính xác, hãy ghi nhớ các nguyên tắc dưới đây, đặc biệt là đổi hướng sọc và xoay xem nhiều góc.

Năm mẹo giúp đọc Zebra chính xác và cải thiện chất lượng bề mặt.
Năm mẹo giúp đọc Zebra chính xác và cải thiện chất lượng bề mặt.