Sau khi biết dựng khối nguyên thủy, kỹ thuật tạo khối linh hoạt nhất trong Rhino là đùn (ExtrudeCrv) — biến một đường biên dạng bất kỳ thành mặt hoặc khối 3D. Bài viết này hướng dẫn bạn gõ lệnh gì, đặt tùy chọn nào, nhập số ra sao ở từng bước, kèm một bài tập dựng chiếc hộp đựng bút vuông rỗng có kích thước cụ thể để bạn làm theo và ra kết quả ngay.
ExtrudeCrv là gì?
ExtrudeCrv là lệnh đùn một đường theo phương vuông góc với mặt phẳng chứa nó, kéo dài đường đó ra một khoảng để tạo thành mặt (nếu đường hở) hoặc khối (nếu đường kín và bật Solid). Đây là cách phổ biến nhất để tạo hình từ biên dạng 2D: bạn vẽ mặt cắt rồi đùn nó lên thành vật thể 3D. Gần như mọi chi tiết có tiết diện không đổi đều được dựng bằng cách này.
Trước khi đùn, hãy đảm bảo biên dạng của bạn đã đúng: nếu là đường kín thì phải thực sự khép kín và đã Join thành một đối tượng, nếu không khối tạo ra sẽ thiếu mảnh.
Cách gọi lệnh và đọc command prompt
Bạn gõ ExtrudeCrv rồi Enter. Rhino hỏi “Select curves to extrude” — bạn chọn đường cần đùn rồi nhấn Enter. Tiếp theo Rhino hỏi “Extrusion distance” và hiển thị các tùy chọn trong ngoặc như Direction, BothSides, Solid, Cap, ToBoundary. Bạn gõ một con số, ví dụ 100, rồi Enter để đùn cao 100mm. Đây chính là lúc bạn quyết định khối sẽ dày bao nhiêu.
Solid = Yes hay No
Tùy chọn quan trọng nhất là Solid. Khi Solid=No, đường kín đùn ra chỉ tạo mặt bao xung quanh, rỗng ở hai đầu (như một ống không nắp). Khi Solid=Yes, Rhino tự bịt hai đầu để tạo một khối đặc kín hoàn chỉnh. Để bật, bạn gõ Solid trong dòng lệnh rồi chọn Yes. Với hầu hết các chi tiết cơ khí, bạn muốn Solid=Yes để có khối đặc.
Đường hở và đường kín
Kết quả đùn phụ thuộc vào loại đường. Đường hở (một đoạn cong không khép kín) khi đùn tạo ra một mặt cong. Đường kín (hình chữ nhật, tròn khép kín) khi đùn tạo ra một ống hoặc khối. Vì vậy, trước khi đùn, hãy xác định rõ bạn cần mặt hay khối và chuẩn bị đường tương ứng. Các tùy chọn khác như BothSides (đùn đều hai phía) hay ToBoundary (đùn tới một mặt chặn) giúp bạn kiểm soát chính xác hơn.
Bài tập thực hành: hộp đựng bút vuông rỗng
Hãy dựng một chiếc hộp đựng bút hình vuông, rỗng, thành dày 6mm, cao 100mm. Bước 1: gõ Rectangle, chọn tùy chọn Center, nhập tâm 0,0, rồi gõ 80,80 để có hình vuông cạnh 80mm. Bước 2: gõ Offset, chọn hình vuông vừa vẽ, gõ khoảng cách 6, rồi click vào phía trong để tạo vòng trong 68x68mm — đây chính là bề dày thành hộp.
Hoàn thiện bài tập và kiểm tra
Bước 3: chọn cả hai đường vuông (ngoài và trong). Bước 4: gõ ExtrudeCrv, nhấn Enter để xác nhận đã chọn, rồi gõ Solid và chọn Yes trong dòng lệnh. Bước 5: gõ 100 rồi Enter — Rhino sẽ đùn hai đường thành một khối rỗng cao 100mm với thành dày 6mm, đúng như một hộp đựng bút. Cuối cùng, gõ lệnh SelClosedPolysrf để kiểm tra: nếu hộp được chọn nghĩa là nó đã là khối kín hợp lệ. Bạn cũng có thể dùng Distance đo chiều cao để xác nhận đúng 100mm.
Ứng dụng của ExtrudeCrv
ExtrudeCrv có vô số ứng dụng: dựng khối từ biên dạng bất kỳ, tạo thành vỏ có bề dày bằng cách đùn hai đường đồng tâm như trong bài tập, đùn chữ và logo thành khối nổi, và dựng các vách, khung, ống. Đây là một trong những lệnh tạo hình được dùng nhiều nhất trong Rhino, kết hợp tự nhiên với các lệnh vẽ biên dạng như Rectangle và Circle.
Các lỗi thường gặp
Lỗi phổ biến gồm: biên dạng là đường hở nhưng bạn mong khối đặc, nên chỉ ra mặt; quên bật Solid=Yes nên khối bị rỗng hai đầu; và đường kín chưa được Join thành một đối tượng nên khi đùn bị thiếu mảnh hoặc lỗi. Cách khắc phục là kiểm tra biên dạng đã khép kín và Join chưa, luôn bật Solid=Yes khi cần khối đặc, và dùng lệnh SelClosedPolysrf để xác nhận kết quả là khối kín.
Quy trình 6 bước
Tóm tắt quy trình: (1) vẽ và Join biên dạng cần đùn; (2) gõ lệnh ExtrudeCrv; (3) chọn đường rồi nhấn Enter; (4) đặt tùy chọn Solid và các tùy chọn khác; (5) gõ chiều cao bằng số; (6) nhấn Enter để tạo khối. Sau đó luôn kiểm tra lại khối bằng SelClosedPolysrf và đo kích thước.
Mẹo và checklist
Vài mẹo giúp bạn đùn chuẩn xác: đảm bảo biên dạng đã khép kín và Join trước khi đùn, bật Solid=Yes khi cần khối đặc, nhập chiều cao bằng số thay vì kéo chuột, chọn đúng hướng đùn, và kiểm tra khối kín bằng SelClosedPolysrf. Với các thao tác chỉnh sửa nhanh sau khi đùn, bạn có thể dùng Gumball để kéo mặt trực tiếp.
Kết luận
ExtrudeCrv là lệnh tạo khối linh hoạt và được dùng nhiều nhất trong Rhino, biến mọi biên dạng 2D thành vật thể 3D. Quan trọng nhất là bạn đã học được cách đọc command prompt, đặt Solid=Yes và nhập chiều cao, cùng một bài tập hộp đựng bút hoàn chỉnh với số liệu cụ thể để tự làm theo. Hãy dựng lại chiếc hộp này, rồi thử đùn một chữ cái hoặc một biên dạng tròn để so sánh. Tham khảo thêm khái niệm extrusion để hiểu bản chất phép đùn.