Bài viết Kỹ thuật By Kỹ Thuật Công Nghiệp Ánh Dương

Bài viết Kỹ thuật By Kỹ Thuật Công Nghiệp Ánh Dương

Rhino: Layout & Detail – Dàn Trang In Bản Vẽ (Có Bài Tập)

Layout là trang giấy để trình bày bản vẽ, còn Detail là các khung nhìn đặt trên trang, mỗi khung một góc nhìn và tỉ lệ. Trong bài này bạn sẽ tìm hiểu:

  • Layout và Detail là gì
  • Tạo Layout khổ giấy chuẩn
  • Đặt Detail và khóa tỉ lệ
  • Khung tên và chú thích trên Layout
  • Bài tập dàn trang A3 nhiều hình chiếu

Và còn nhiều hơn thế nữa…

Để in bản vẽ chuyên nghiệp, Rhino có Layout (trang giấy) và Detail (khung nhìn trên trang). Mỗi Detail hiển thị mô hình ở một góc nhìn và tỉ lệ riêng. Bài viết hướng dẫn và bài tập dàn một trang A3.

Layout và Detail là gì

Layout là một trang giấy ảo (không gian giấy) để trình bày bản vẽ trước khi in, có khổ giấy cụ thể (A4, A3…). Detail là các cửa sổ đặt trên Layout, mỗi cửa sổ nhìn vào mô hình 3D ở một góc và tỉ lệ. Đây là cách chuẩn tạo bản vẽ kỹ thuật để in.

Layout tách biệt việc dựng mô hình (model space) và trình bày để in (paper space).

Layout là trang giấy; Detail là khung nhìn mô hình đặt trên trang.
Layout là trang giấy; Detail là khung nhìn mô hình đặt trên trang.

Tạo Layout

Chuột phải tab khung nhìn, chọn New Layout (hoặc lệnh Layout). Đặt tên, khổ giấy (A3, A4), hướng (ngang/dọc). Một trang giấy trắng hiện ra. Bạn sẽ đặt các Detail và khung tên lên đó. Một file có thể có nhiều Layout cho nhiều trang bản vẽ.

New Layout tạo trang giấy khổ chuẩn để đặt các khung nhìn bản vẽ.
New Layout tạo trang giấy khổ chuẩn để đặt các khung nhìn bản vẽ.

Đặt Detail

Trên Layout, gọi Detail và kéo một khung chữ nhật. Khung trở thành một cửa sổ nhìn vào mô hình 3D. Nhấp đúp vào Detail để “vào trong” xoay, chọn góc nhìn (Top, Front, Perspective); nhấp ra ngoài để về không gian giấy. Mỗi Detail độc lập.

Detail là cửa sổ nhìn mô hình; nhấp đúp để chỉnh góc nhìn bên trong.
Detail là cửa sổ nhìn mô hình; nhấp đúp để chỉnh góc nhìn bên trong.

Khóa tỉ lệ Detail

Bước quan trọng nhất cho bản vẽ đúng chuẩn: đặt và khóa tỉ lệ mỗi Detail. Trong Properties của Detail, đặt Scale (ví dụ 1:2, 1:5), rồi bật Lock để tỉ lệ không đổi khi lỡ zoom. Nhờ khóa tỉ lệ, kích thước in ra đúng theo tỉ lệ bản vẽ.

Đặt Scale và Lock Detail để bản vẽ in ra đúng tỉ lệ.
Đặt Scale và Lock Detail để bản vẽ in ra đúng tỉ lệ.

Khung tên và chú thích

Trên không gian giấy (ngoài Detail), bạn vẽ khung tên (title block) chứa tên bản vẽ, tỉ lệ, ngày, người vẽ; thêm Dim, Leader, Text chú thích. Các đối tượng này thuộc Layout, in cùng bản vẽ. Ghi kích thước trên Detail hoặc trên giấy tùy quy ước.

Vẽ khung tên và chú thích trên Layout để hoàn thiện trang bản vẽ.
Vẽ khung tên và chú thích trên Layout để hoàn thiện trang bản vẽ.

Nhiều Detail nhiều tỉ lệ

Một Layout có thể chứa nhiều Detail: các hình chiếu chính (bằng, đứng, cạnh) ở tỉ lệ 1:2, và một Detail phóng to chi tiết ở 2:1, một Detail phối cảnh minh họa. Mỗi Detail có tỉ lệ và góc nhìn riêng, cho một trang bản vẽ đầy đủ thông tin.

Một Layout chứa nhiều Detail với tỉ lệ và góc nhìn khác nhau.
Một Layout chứa nhiều Detail với tỉ lệ và góc nhìn khác nhau.

Các lỗi thường gặp

Quên khóa tỉ lệ nên lỡ zoom làm sai tỉ lệ in. Chỉnh mô hình khi đang trong Detail (thay vì model space) gây nhầm. Khổ giấy Layout không khớp máy in. Cỡ chữ chú thích không hợp khổ giấy. Luôn khóa Detail và kiểm tra khổ giấy.

Quên khóa tỉ lệ hay sai khổ giấy khiến bản vẽ in sai tỉ lệ, kích thước.
Quên khóa tỉ lệ hay sai khổ giấy khiến bản vẽ in sai tỉ lệ, kích thước.

Các ứng dụng thực tế

Layout dùng để tạo bộ bản vẽ kỹ thuật in ấn: bản vẽ chi tiết, bản vẽ lắp, bản vẽ trình bày; xuất PDF nhiều trang; và tạo hồ sơ kỹ thuật chuyên nghiệp. Nó là bước cuối chuyển mô hình 3D thành tài liệu bản vẽ hoàn chỉnh.

Layout tạo bộ bản vẽ chi tiết, lắp, trình bày và xuất PDF nhiều trang.
Layout tạo bộ bản vẽ chi tiết, lắp, trình bày và xuất PDF nhiều trang.

Bài tập bước 1: tạo Layout A3

Bây giờ hãy tự làm. Dựng một chi tiết máy 3D bất kỳ. Chuột phải tab, New Layout khổ A3 ngang. Vẽ một khung tên đơn giản ở góc dưới phải trên không gian giấy. Trang A3 sẵn sàng đặt các hình chiếu.

Bài tập bước 1: tạo Layout A3 ngang với khung tên cho chi tiết máy.
Bài tập bước 1: tạo Layout A3 ngang với khung tên cho chi tiết máy.

Bài tập bước 2: đặt hình chiếu và khóa

Đặt ba Detail: một nhìn Top, một Front, một Right, tất cả tỉ lệ 1:2 và Lock. Thêm một Detail phối cảnh ở góc. Ghi Dim cho hình chiếu chính. Điền khung tên. Bạn có một trang A3 bản vẽ hoàn chỉnh, sẵn sàng xuất PDF hoặc in.

Bài tập bước 2: đặt hình chiếu tỉ lệ 1:2 khóa lại và hoàn thiện trang A3.
Bài tập bước 2: đặt hình chiếu tỉ lệ 1:2 khóa lại và hoàn thiện trang A3.

Mẹo dùng Layout & Detail

Để dàn trang in chuẩn, hãy ghi nhớ các nguyên tắc dưới đây, đặc biệt là luôn khóa tỉ lệ Detail.

Năm mẹo giúp Layout và Detail dàn trang in bản vẽ đúng tỉ lệ, chuẩn mực.
Năm mẹo giúp Layout và Detail dàn trang in bản vẽ đúng tỉ lệ, chuẩn mực.