Bài viết Kỹ thuật By Kỹ Thuật Công Nghiệp Ánh Dương

Bài viết Kỹ thuật By Kỹ Thuật Công Nghiệp Ánh Dương

Rhino: Leader, Dot & Chú Thích Bản Vẽ (Có Bài Tập)

Leader tạo đường dẫn có mũi tên kèm chú thích trỏ vào chi tiết, còn TextDot là nhãn nhỏ luôn hướng về người xem. Trong bài này bạn sẽ tìm hiểu:

  • Leader là gì và tạo thế nào
  • TextDot nhãn luôn hướng mắt
  • Chỉnh kiểu mũi tên, chữ
  • Annotation style thống nhất
  • Bài tập chú thích một chi tiết

Và còn nhiều hơn thế nữa…

Bản vẽ cần chú thích để giải thích các chi tiết. Rhino có Leader (đường dẫn mũi tên kèm chữ) và TextDot (nhãn nhỏ luôn quay về mắt) cho việc này. Bài viết hướng dẫn và bài tập chú thích một chi tiết máy.

Leader là gì

Leader là một đường dẫn có mũi tên trỏ vào một điểm trên chi tiết, kèm một dòng chữ chú thích ở đầu kia. Nó dùng để ghi chú “chỗ này là gì”, “vật liệu gì”, “yêu cầu gì” trên bản vẽ kỹ thuật. Leader là chú thích chuẩn trong bản vẽ kỹ thuật.

Đường dẫn giúp chữ không đè lên hình mà vẫn chỉ rõ vị trí liên quan.

Leader gồm mũi tên, đường dẫn và chữ chú thích trỏ vào chi tiết.
Leader gồm mũi tên, đường dẫn và chữ chú thích trỏ vào chi tiết.

Tạo Leader

Gọi Leader, click điểm cần trỏ (mũi tên), click các điểm gấp khúc của đường dẫn, rồi gõ nội dung chữ. Enter để hoàn tất. Mũi tên nằm ở điểm đầu, chữ ở điểm cuối. Có thể tạo nhiều Leader chỉ vào cùng một chỗ nếu cần.

Leader cần điểm trỏ, các điểm đường dẫn rồi nội dung chữ.
Leader cần điểm trỏ, các điểm đường dẫn rồi nội dung chữ.

TextDot là gì

TextDot là một nhãn nhỏ (chấm chứa chữ) luôn quay về phía người xem và giữ nguyên kích thước dù zoom. Nó dùng để đánh số, đánh dấu vị trí, ghi chú ngắn mà luôn đọc được ở mọi góc nhìn, tiện cho đánh số các chi tiết trong 3D.

TextDot đặt nhãn nhỏ luôn quay về mắt, giữ nguyên cỡ khi zoom.
TextDot đặt nhãn nhỏ luôn quay về mắt, giữ nguyên cỡ khi zoom.

Leader so với TextDot

Hai công cụ khác nhau. Leader có đường dẫn chỉ vào chi tiết, hợp cho chú thích dài trên bản vẽ 2D. TextDot là nhãn tại chỗ, luôn hướng mắt, hợp đánh số nhanh trong 3D. Dùng Leader cho bản vẽ chính thức; TextDot cho ghi chú làm việc.

Leader chú thích có đường dẫn; TextDot nhãn hướng mắt để đánh số.
Leader chú thích có đường dẫn; TextDot nhãn hướng mắt để đánh số.

Chỉnh kiểu mũi tên và chữ

Trong Properties hoặc Annotation style, bạn chỉnh kiểu mũi tên (tam giác, chấm, gạch), cỡ chữ, font, và độ dài đường ngang (landing). Đặt các thông số này thống nhất cho cả bản vẽ để chú thích đồng bộ, chuyên nghiệp.

Chỉnh mũi tên, cỡ chữ, landing của Leader cho đồng bộ toàn bản vẽ.
Chỉnh mũi tên, cỡ chữ, landing của Leader cho đồng bộ toàn bản vẽ.

Annotation style thống nhất

Rhino dùng Annotation Style (kiểu chú thích) chung cho Dim, Leader, Text. Đặt một style với cỡ chữ, mũi tên, đơn vị phù hợp tỉ lệ bản vẽ, rồi áp cho mọi chú thích. Nhờ vậy toàn bộ bản vẽ có phong cách nhất quán, dễ chỉnh hàng loạt.

Annotation Style thống nhất chú thích và cho phép chỉnh hàng loạt.
Annotation Style thống nhất chú thích và cho phép chỉnh hàng loạt.

Các lỗi thường gặp

Cỡ chữ không hợp tỉ lệ làm chú thích quá to hoặc quá nhỏ khi in. Leader nằm sai mặt phẳng do CPlane không đúng. TextDot dùng cho chú thích dài thì rối. Đặt Annotation Style đúng tỉ lệ và dùng đúng công cụ cho từng loại chú thích.

Cỡ chữ sai tỉ lệ hay dùng sai công cụ khiến chú thích rối, khó đọc.
Cỡ chữ sai tỉ lệ hay dùng sai công cụ khiến chú thích rối, khó đọc.

Các ứng dụng thực tế

Leader và TextDot dùng để chú thích vật liệu, yêu cầu gia công trên bản vẽ; đánh số các chi tiết trong bản vẽ lắp; ghi chú kích thước đặc biệt; và đánh dấu vị trí cần lưu ý. Chúng hoàn thiện bản vẽ kỹ thuật cùng với Dim và Hatch.

Leader/Dot chú thích vật liệu, đánh số chi tiết và ghi chú đặc biệt.
Leader/Dot chú thích vật liệu, đánh số chi tiết và ghi chú đặc biệt.

Bài tập bước 1: chuẩn bị chi tiết

Bây giờ hãy tự làm. Lấy Make2D một chi tiết máy đơn giản (ví dụ một trục có rãnh). Đặt Annotation Style với cỡ chữ hợp tỉ lệ. Bạn sẽ chú thích rãnh và vật liệu của trục.

Bài tập bước 1: Make2D trục có rãnh, đặt Annotation Style hợp tỉ lệ.
Bài tập bước 1: Make2D trục có rãnh, đặt Annotation Style hợp tỉ lệ.

Bài tập bước 2: chú thích bằng Leader

Gọi Leader, trỏ mũi tên vào rãnh, gõ “Rãnh then 5×3”. Tạo Leader thứ hai trỏ vào thân trục, gõ “Vật liệu: Thép C45”. Dùng TextDot đánh số “1” tại đầu trục. Bản vẽ giờ có chú thích rõ ràng, chuyên nghiệp.

Bài tập bước 2: Leader chú thích rãnh, vật liệu và TextDot đánh số.
Bài tập bước 2: Leader chú thích rãnh, vật liệu và TextDot đánh số.

Mẹo dùng Leader & Dot

Để chú thích rõ ràng, chuyên nghiệp, hãy ghi nhớ các nguyên tắc dưới đây, đặc biệt là đặt Annotation Style hợp tỉ lệ.

Năm mẹo giúp Leader và Dot chú thích rõ ràng, đồng bộ, chuyên nghiệp.
Năm mẹo giúp Leader và Dot chú thích rõ ràng, đồng bộ, chuyên nghiệp.