Bài viết Kỹ thuật By Kỹ Thuật Công Nghiệp Ánh Dương

Bài viết Kỹ thuật By Kỹ Thuật Công Nghiệp Ánh Dương

Rhino: Hatch & Gradient – Tô Mặt Cắt Bản Vẽ (Có Bài Tập)

Hatch tô một mẫu (gạch chéo, vật liệu) vào vùng kín 2D cho bản vẽ, còn Gradient tô chuyển màu mượt. Trong bài này bạn sẽ tìm hiểu:

  • Hatch là gì và dùng khi nào
  • Chọn mẫu, tỉ lệ, góc hatch
  • Vùng phải kín để tô
  • Gradient tô chuyển màu
  • Bài tập tô ký hiệu mặt cắt

Và còn nhiều hơn thế nữa…

Trong bản vẽ kỹ thuật, mặt cắt được tô các ký hiệu vật liệu (gạch chéo). Lệnh Hatch tô mẫu vào vùng kín 2D, còn Gradient tô chuyển màu. Bài viết hướng dẫn và bài tập tô ký hiệu mặt cắt.

Hatch là gì

Hatch lấp đầy một vùng kín 2D bằng một mẫu lặp lại: đường gạch chéo, ký hiệu vật liệu (bê tông, kim loại, gỗ), hay màu đặc. Nó dùng chủ yếu trong bản vẽ kỹ thuật để thể hiện mặt cắt và phân biệt vật liệu.

Hatch là đối tượng 2D, nằm trên mặt phẳng, thường dùng khi làm bản vẽ hoặc Make2D.

Hatch lấp đầy vùng kín 2D bằng mẫu gạch chéo hay ký hiệu vật liệu.
Hatch lấp đầy vùng kín 2D bằng mẫu gạch chéo hay ký hiệu vật liệu.

Dùng lệnh Hatch

Gọi lệnh, chọn (các) đường biên kín của vùng cần tô rồi Enter. Hộp thoại hiện danh sách mẫu hatch. Chọn mẫu, đặt tỉ lệ và góc, OK. Vùng được tô mẫu. Biên phải kín; nếu hở, Rhino báo lỗi hoặc tô sai.

Hatch nhận biên kín rồi tô mẫu theo tỉ lệ và góc đã chọn.
Hatch nhận biên kín rồi tô mẫu theo tỉ lệ và góc đã chọn.

Chọn mẫu, tỉ lệ, góc

Ba thông số chính. Mẫu (pattern) quyết định ký hiệu: Solid (đặc), Hatch1/2/3 (gạch chéo), hay mẫu vật liệu. Tỉ lệ (scale) đổi độ dày/thưa của mẫu. Góc xoay mẫu. Với mặt cắt kim loại, gạch chéo 45 độ là chuẩn.

Pattern, Scale và Angle quyết định ký hiệu, mật độ và hướng hatch.
Pattern, Scale và Angle quyết định ký hiệu, mật độ và hướng hatch.

Vùng phải kín để tô

Yêu cầu quan trọng: đường biên phải kín. Nếu biên hở, Hatch không xác định được vùng bên trong. Dùng Join khép biên trước, hoặc chọn nhiều đường tạo thành vùng kín. Với hình có lỗ, chọn cả biên ngoài và biên lỗ để tô chừa lỗ.

Vùng tô phải kín; chọn cả biên lỗ để hatch chừa lỗ bên trong.
Vùng tô phải kín; chọn cả biên lỗ để hatch chừa lỗ bên trong.

Gradient tô chuyển màu

Gradient (dạng hatch đặc biệt) tô một vùng bằng màu chuyển tiếp mượt từ màu này sang màu kia, theo hướng thẳng hoặc tỏa tròn. Dùng cho minh họa, sơ đồ, hiệu ứng đồ họa trên bản vẽ 2D, tạo cảm giác chiều sâu hay nhấn mạnh.

Gradient tô vùng bằng màu chuyển tiếp mượt theo hướng thẳng hoặc tỏa.
Gradient tô vùng bằng màu chuyển tiếp mượt theo hướng thẳng hoặc tỏa.

Hatch động theo biên

Nếu bật RecordHistory trước khi Hatch, khi bạn sửa đường biên thì vùng tô tự cập nhật theo. Điều này tiện khi biên còn thay đổi. Ngoài ra Hatch có thể chỉnh sửa mẫu, tỉ lệ sau khi tạo qua Properties mà không cần tô lại.

Bật History để hatch cập nhật theo biên; chỉnh mẫu qua Properties.
Bật History để hatch cập nhật theo biên; chỉnh mẫu qua Properties.

Các lỗi thường gặp

Biên hở khiến Hatch thất bại hoặc tô tràn. Tỉ lệ sai làm mẫu quá dày (đen kịt) hoặc quá thưa (không thấy). Quên chọn biên lỗ làm hatch che mất lỗ. Hatch nằm sai mặt phẳng nếu CPlane không đúng khi tạo.

Biên hở hay tỉ lệ sai khiến Hatch tô tràn, đen kịt hoặc che lỗ.
Biên hở hay tỉ lệ sai khiến Hatch tô tràn, đen kịt hoặc che lỗ.

Các ứng dụng thực tế

Hatch dùng để tô ký hiệu vật liệu trên mặt cắt (bê tông, thép, gỗ); tô nền cho bản vẽ mặt bằng; phân biệt các vùng chức năng; và Gradient cho minh họa, sơ đồ. Kết hợp với Make2D, Hatch hoàn thiện bản vẽ kỹ thuật chuyên nghiệp.

Hatch tô mặt cắt, nền mặt bằng; Gradient cho minh họa, sơ đồ.
Hatch tô mặt cắt, nền mặt bằng; Gradient cho minh họa, sơ đồ.

Bài tập bước 1: chuẩn bị mặt cắt

Bây giờ hãy tự làm. Dùng Make2D hoặc Section lấy một mặt cắt 2D của một chi tiết (ví dụ mặt cắt một ống). Bạn có biên dạng mặt cắt gồm biên ngoài và biên lỗ. Join cho các biên kín.

Bài tập bước 1: lấy mặt cắt 2D của ống với biên ngoài và biên lỗ.
Bài tập bước 1: lấy mặt cắt 2D của ống với biên ngoài và biên lỗ.

Bài tập bước 2: tô ký hiệu kim loại

Gọi Hatch, chọn cả biên ngoài và biên lỗ rồi Enter. Chọn mẫu gạch chéo (Hatch1), góc 45 độ, tỉ lệ vừa phải, OK. Vùng thành ống được tô gạch chéo chừa lỗ giữa. Bạn có một mặt cắt kim loại đúng chuẩn bản vẽ kỹ thuật.

Bài tập bước 2: Hatch gạch chéo 45 độ tô mặt cắt ống chừa lỗ giữa.
Bài tập bước 2: Hatch gạch chéo 45 độ tô mặt cắt ống chừa lỗ giữa.

Mẹo dùng Hatch & Gradient

Để tô mặt cắt đẹp và đúng chuẩn, hãy ghi nhớ các nguyên tắc dưới đây, đặc biệt là đảm bảo biên kín và chọn cả biên lỗ.

Năm mẹo giúp Hatch tô mặt cắt đúng chuẩn và Gradient cho minh họa.
Năm mẹo giúp Hatch tô mặt cắt đúng chuẩn và Gradient cho minh họa.