Các dạng vòng đệm răng cưa phổ biến nhất
Vòng đệm răng cưa (còn gọi là long đền răng cưa, vòng đệm gai, long đền xước/khía, serrated lock washer, toothed lock washer) là loại vòng đệm có các răng cưa trên bề mặt để tăng ma sát, chống tự nới lỏng bulong hoặc đai ốc khi chịu rung động, va đập hoặc tải trọng thay đổi. Chúng rất phổ biến trong cơ khí, điện tử, ô tô, xe máy và máy móc công nghiệp tại Việt Nam.
Thực tế, loại răng cưa ngoài có nhiều biến thể khác nhau về hình dạng răng, chiều rộng và cách bố trí, nên thị trường trông đa dạng hơn. Dưới đây là các dạng phổ biến nhất mà bạn hay thấy ở cửa hàng hoặc trên mạng.
1. Vòng đệm răng cưa ngoài tiêu chuẩn
Răng cưa hướng ra ngoài, từ mép vòng đệm lan ra ngoại vi, răng nhô ra khỏi đường kính ngoài. Đây là dạng cơ bản và được dùng nhiều nhất nhờ lực khóa ma sát mạnh, răng cưa cắn sâu vào bề mặt rộng. Thường áp dụng cho:
- Môi trường rung động mạnh (máy nén khí, máy rung bê tông, hệ thống treo xe máy/ô tô).
- Mối nối tiếp địa (grounding) vì dễ cắt qua lớp sơn/oxi hóa.
- Bề mặt cứng như thép, gang. Kích thước phổ biến: M3 – M20. Vật liệu: Thép mạ kẽm Cr3+ hoặc inox 304/316.
2. Vòng đệm răng cưa ngoài rộng
Răng cưa ngoài nhưng đường kính ngoài lớn hơn bình thường, răng lan rộng hơn. Ưu điểm: Phân bố lực khóa đều hơn, phù hợp với lỗ dài hoặc bulong đầu lớn. Thường dùng cho:
- Khung máy lớn, ray trượt, chi tiết có lỗ oval hoặc lỗ dài.
- Ứng dụng cần lực khóa mạnh nhưng bề mặt tiếp xúc rộng. Hay thấy trong máy CNC, máy ép công nghiệp.
3. Vòng đệm răng cưa ngoài hẹp
Răng cưa ngoài nhưng đường kính ngoài nhỏ hơn tiêu chuẩn. Ưu điểm: Phù hợp với bulong/đai ốc đầu nhỏ, không chiếm nhiều không gian. Thường dùng cho:
- Thiết bị điện tử, bo mạch, nơi không gian hẹp.
- Bulong pan head, fillister head hoặc các chi tiết nhỏ.
4. Vòng đệm răng cưa trong
Răng cưa hướng vào trong, nằm hoàn toàn trong đường kính ngoài của vòng đệm. Ưu điểm: Tiếp xúc tốt với đầu bulong/đai ốc, phân bố lực đều, ít gây trầy xước bề mặt lộ ra ngoài. Thường dùng cho:
- Bề mặt mềm (nhôm anodized, nhựa kỹ thuật, composite).
- Thiết bị điện tử, máy in 3D, nơi cần thẩm mỹ cao. Kích thước phổ biến: M3 – M16.
5. Vòng đệm răng cưa chìm
Răng cưa ngoài nhưng vòng đệm có hình côn để nằm gọn dưới đầu bulong chìm. Sau khi siết, răng cưa ẩn dưới bề mặt, không nhô ra. Ưu điểm: Thẩm mỹ cao, phù hợp với bulong đầu chìm (flat head, oval head). Thường dùng cho:
- Bề mặt cần phẳng hoàn toàn (máy CNC, nội thất công nghiệp).
- Ứng dụng tránh va chạm hoặc trầy xước lộ ra ngoài.
6. Vòng đệm răng cưa kết hợp
Có cả răng cưa trong lẫn răng cưa ngoài trên cùng một vòng đệm. Ưu điểm: Lực khóa ma sát cực mạnh, kết hợp ưu điểm của hai loại. Thường dùng cho:
- Mối ghép chịu rung cực mạnh hoặc tải trọng xoắn lớn.
- Công nghiệp nặng (ít phổ biến hơn ở Việt Nam, thường nhập khẩu).
Lưu ý khi chọn
- Loại răng cưa ngoài (tiêu chuẩn, rộng, hẹp) chiếm đa số vì lực khóa mạnh.
- Loại răng cưa trong và chìm dùng nhiều hơn khi cần bảo vệ bề mặt hoặc thẩm mỹ.
- Vật liệu phổ biến: Thép mạ kẽm Cr3+ (rẻ, thông dụng), inox 304/316 (chống gỉ).
#longdenrangcưa #vongdemrangcưa #longdengai #vongdemtoothedlockwasher #cokhichetaomay #phukiencomay