Bulong neo móng và hướng dẫn nên chọn loại nào?
Bulong neo móng (hay còn gọi là bulong móng, anchor bolt, foundation bolt) là loại bulong đặc biệt dùng để cố định kết cấu thép, cột nhà xưởng, máy móc lớn hoặc các bộ phận chịu lực vào nền móng bê tông. Chọn sai loại có thể dẫn đến lỏng lẻo, sụt móng hoặc nguy hiểm toàn bộ công trình.
1. Các loại bulong neo móng phổ biến
Bulong neo móng được phân loại chủ yếu theo hình dạng đầu neo (phần chôn trong bê tông) để tăng độ bám dính và chịu lực.
- Bulong neo chữ J (J-bolt) Đầu neo bẻ cong hình chữ J (góc 90–180 độ). Đây là loại phổ biến nhất ở Việt Nam. Ưu điểm: Độ bám dính cao với bê tông, chịu lực kéo và cắt tốt. Ứng dụng: Nhà xưởng, nhà thép tiền chế, trạm biến áp, hệ thống điện, móng cột lớn. → Nên chọn nếu công trình cần độ ổn định cao, tải trọng trung bình đến lớn.
- Bulong neo chữ L (L-bolt) Đầu neo bẻ góc 90 độ hình chữ L. Ưu điểm: Thiết kế đơn giản, dễ sản xuất, giá rẻ hơn chữ J. Ứng dụng: Công trình tải nhẹ hơn, nhà xưởng nhỏ, hệ thống điện, thi công trạm biến áp, móng cột phụ. → Nên chọn nếu tải trọng không quá lớn, tiết kiệm chi phí.
- Bulong neo chữ U (U-bolt) Hình chữ U, hai đầu ren. Ưu điểm: Cố định chắc chắn cho vật hình trụ. Ứng dụng: Cố định ống dẫn, cột tròn, đường ống dầu khí, giá đỡ thiết bị. → Nên chọn khi cần neo vật hình trụ hoặc ống.
- Bulong neo thẳng (Straight anchor bolt) Đầu thẳng, không bẻ, thường có ren dài và bản mã (plate) ở cuối. Ưu điểm: Dễ lắp đặt, dùng với bê tông có lớp chống nứt. Ứng dụng: Công trình lớn, nơi cần lực kéo cao, kết hợp hóa chất cấy thép (như Hilti RE 500). → Nên chọn nếu thi công sau (cấy thép) hoặc tải rất nặng.
- Bulong neo hóa chất (Chemical anchor) Không phải bulong truyền thống, mà dùng que ren + hóa chất keo (Hilti RE 500, Fischer FIS EM, Ramset Epcon). Ưu điểm: Chịu lực cực cao, lắp sau khi đổ bê tông. Ứng dụng: Sửa chữa, bổ sung neo, công trình cũ. → Nên chọn khi không thể chôn bulong trước khi đổ bê tông.
2. Hướng dẫn chọn loại bulong neo móng phù hợp
Chọn dựa trên tải trọng, loại công trình, môi trường và ngân sách.
Bước 1: Xác định tải trọng và loại công trình
- Nhà xưởng nhẹ, dân dụng nhỏ → Chữ L hoặc chữ J, cấp bền 5.6–6.6.
- Nhà xưởng trung bình, nhà thép tiền chế → Chữ J, cấp bền 8.8 (phổ biến nhất).
- Nhà cao tầng, cầu đường, tải nặng → Chữ J hoặc thẳng, cấp bền 8.8–10.9, đường kính lớn (M30–M36).
- Công trình ven biển, ẩm ướt → Chọn inox 304/316 hoặc mạ Geomet/Dacromet để chống gỉ.
Bước 2: Chọn đường kính và chiều dài
- Đường kính phổ biến: M16–M24 cho nhà xưởng (M20–M24 chiếm đa số). M30+ cho công trình lớn.
- Chiều dài: Độ sâu chôn = 15–25 lần đường kính (ví dụ M20 chôn 300–500 mm). Tổng chiều dài = Độ dày móng + phần chôn + phần ren nổi (50–150 mm). Ví dụ: Móng dày 500 mm → bulong M20 dài 800–1000 mm.
Bước 3: Chọn cấp bền và vật liệu
- Cấp bền: 8.8 là chuẩn cho hầu hết nhà xưởng (chịu lực tốt, giá hợp lý). 10.9–12.9 cho tải rất nặng. Thấp hơn (4.8–6.6) chỉ cho tải nhẹ.
- Vật liệu: Thép C45 (cấp 8.8), SS400 (thấp hơn), inox cho ngoài trời.
- Mạ bề mặt: Mạ kẽm nhúng nóng (phổ biến, rẻ, chống gỉ tốt cho ngoài trời). Geomet/Dacromet cho chống ăn mòn cao hơn (dùng ở dầu khí, ven biển).
Bước 4: Tham khảo tiêu chuẩn
- Việt Nam: TCVN 5574:2018 (neo trong bê tông), TCVN 1916-1995 (cơ tính bulong).
- Quốc tế: ASTM F1554 (Mỹ), DIN 931/933 (Đức).
- Lực siết: Theo TCVN 1916, thường 60% giới hạn bền.
3. Lưu ý quan trọng khi chọn và sử dụng
- Luôn dùng vòng đệm phẳng + tán + vòng đệm lò xo để phân bố lực và chống lỏng.
- Kiểm tra vị trí chính xác trước đổ bê tông (dùng bản mã cố định).
- Siết đúng mô-men xoắn (theo cấp bền) để tránh đứt hoặc lỏng.
- Nếu tải trọng lớn, tham khảo kỹ sư kết cấu hoặc phần mềm tính toán.
- Mua từ nhà cung cấp uy tín (Nam Hải, Lộc Phát, Cường Thịnh, Nam An) để đảm bảo chất lượng và chứng nhận.
Kết luận
- Nên chọn loại nào phổ biến nhất? → Bulong neo chữ J cấp 8.8, mạ kẽm nhúng nóng, đường kính M20–M24 cho nhà xưởng Việt Nam – cân bằng giữa độ bền, giá cả và dễ mua.
- Nếu tải nhẹ: Chữ L cấp 6.6.
- Nếu môi trường khắc nghiệt: Chữ J inox hoặc mạ Geomet.
#bulongneomong #bulong #cokhi #xaydung #nhaxuong #phukienkimloai