Ốc lục giác chìm không đầu sử dụng ở đâu?
Ốc lục giác chìm không đầu (set screw, grub screw) là loại ốc không có đầu mũ, siết bằng lục giác chìm và làm việc chủ yếu theo nguyên lý ép – khóa vị trí, chứ không tạo lực kẹp như bu lông thông thường. Vì đặc điểm này, ốc không đầu chỉ phát huy hiệu quả trong những vị trí rất cụ thể của cơ khí chính xác và truyền động.
1. Cố định trục và chi tiết quay
Ứng dụng phổ biến nhất của ốc lục giác chìm không đầu là khóa vị trí chi tiết trên trục. Loại ốc này thường dùng để giữ bánh răng, puly, bánh đai, khớp nối, tay quay… không bị xoay trượt trên trục. Khi siết, mũi ốc ép trực tiếp vào bề mặt trục hoặc rãnh then, tạo lực chặn chống xoay hiệu quả trong không gian rất hẹp.
2. Định vị chính xác trong cơ cấu máy
Trong các cơ cấu yêu cầu độ chính xác cao, ốc không đầu được dùng để định vị vị trí chi tiết như chốt chặn, con trượt, bạc dẫn hướng. Nhờ không có đầu nhô ra, ốc giúp bề mặt ngoài gọn gàng, không cản trở chuyển động của các bộ phận xung quanh.
3. Ứng dụng trong hộp số và cơ cấu truyền động
Ốc lục giác chìm không đầu thường xuất hiện trong hộp số, cơ cấu truyền động, cụm giảm tốc, nơi không gian lắp đặt rất hạn chế. Loại ốc này giúp cố định các chi tiết bên trong mà không làm tăng kích thước tổng thể của cụm máy.
4. Sử dụng trong thiết bị điện – điện tử và cơ khí nhỏ
Trong thiết bị điện, điện tử, đồ gá, jig, khuôn mẫu, ốc không đầu được dùng để cố định tạm thời hoặc điều chỉnh vị trí linh kiện. Ưu điểm là dễ siết, dễ tháo và không lộ đầu ốc gây vướng víu hay mất thẩm mỹ.
5. Trường hợp không nên dùng ốc không đầu
Ốc lục giác chìm không đầu không phù hợp cho mối ghép chịu tải kéo hoặc tải cắt lớn, cũng không dùng để liên kết kết cấu. Việc dùng loại ốc này thay cho bu lông hoặc ốc có đầu trong mối ghép chịu lực sẽ dẫn đến trượt, mòn bề mặt trục hoặc lỏng liên kết.
Kết luận
Ốc lục giác chìm không đầu không dùng để kẹp chặt, mà dùng để định vị và chống xoay trong các cơ cấu cơ khí. Loại ốc này phát huy hiệu quả nhất khi dùng để cố định chi tiết trên trục, trong hộp số, truyền động và các thiết bị yêu cầu gọn, chính xác. Hiểu đúng công dụng sẽ giúp tránh dùng sai và tăng độ bền cho cụm lắp ráp.