Ty ren bị rỗ ren do đâu?
Ty ren bị rỗ ren là lỗi thường gặp trong thực tế thi công và lắp ráp, đặc biệt ở các hệ treo, kết cấu ngoài trời hoặc môi trường ẩm. Hiện tượng này không chỉ làm xấu bề mặt mà còn giảm nghiêm trọng khả năng chịu lực của ty ren, dễ dẫn đến tuôn ren, gãy ty hoặc mất an toàn khi vận hành. Để xử lý đúng, cần hiểu rõ nguyên nhân gốc rễ gây ra hiện tượng rỗ ren.
1. Do ăn mòn điện hóa
Nguyên nhân phổ biến nhất gây rỗ ren là ăn mòn điện hóa khi ty ren tiếp xúc với vật liệu khác loại trong môi trường có độ ẩm. Ví dụ ty ren thép mạ kẽm lắp chung với đai ốc inox hoặc chi tiết nhôm. Sự chênh lệch điện thế giữa các kim loại tạo ra dòng điện vi mô, làm kim loại yếu hơn bị ăn mòn cục bộ. Hiện tượng này không xảy ra đồng đều mà tập trung tại các chân ren, tạo thành các hố rỗ nhỏ nhưng rất sâu.
2. Do môi trường ẩm, hóa chất hoặc ngoài trời
Ty ren làm việc trong môi trường ẩm lâu ngày, gần biển, khu vực có hơi muối, axit nhẹ hoặc khí công nghiệp rất dễ bị ăn mòn rỗ. Ngay cả ty ren mạ kẽm điện cũng khó chống chịu trong điều kiện này vì lớp mạ mỏng, dễ bị phá hủy. Khi lớp bảo vệ mất đi, thép nền bị tấn công trực tiếp và hình thành rỗ ren nhanh chóng.
3. Do lớp mạ hoặc bề mặt kém chất lượng
Nhiều trường hợp ty ren bị rỗ ren do lớp mạ không đạt chất lượng. Mạ không đều, mạ quá mỏng hoặc có lỗ kim trên bề mặt sẽ tạo điều kiện cho hơi ẩm và hóa chất xâm nhập vào thép nền. Ăn mòn thường bắt đầu từ các khuyết tật nhỏ này rồi lan rộng dần theo ren, tạo cảm giác như ren bị “ăn mòn từng điểm”.
4. Do ứng suất và tập trung ứng suất tại chân ren
Về mặt cơ học, chân ren là vị trí tập trung ứng suất cao. Khi ty ren chịu tải kéo liên tục hoặc tải thay đổi theo chu kỳ, các vị trí này dễ xuất hiện vi nứt siêu nhỏ. Kết hợp với môi trường ăn mòn, các vết nứt này trở thành điểm khởi phát cho ăn mòn rỗ. Vì vậy, ty ren làm việc lâu năm thường bị rỗ ren trước tiên ở các chân ren chịu lực lớn nhất.
5. Do lắp đặt và bảo vệ không đúng
Việc lắp đặt ty ren không đúng cách cũng góp phần gây rỗ ren. Ren bị trầy xước khi siết, dùng dụng cụ không phù hợp hoặc không vệ sinh bề mặt trước khi lắp đều làm phá vỡ lớp bảo vệ. Ngoài ra, không sử dụng mỡ bảo vệ, keo chống ăn mòn hoặc nắp che trong môi trường khắc nghiệt khiến ty ren tiếp xúc trực tiếp với hơi ẩm và không khí, đẩy nhanh quá trình rỗ ren.
Kết luận
Ty ren bị rỗ ren chủ yếu do ăn mòn điện hóa, môi trường làm việc khắc nghiệt, chất lượng bề mặt kém, tập trung ứng suất tại chân ren và lắp đặt không đúng kỹ thuật. Hiện tượng rỗ ren tuy bắt đầu nhỏ nhưng ảnh hưởng lớn đến khả năng chịu lực và độ an toàn của mối ghép. Việc chọn đúng vật liệu, xử lý bề mặt phù hợp và lắp đặt đúng kỹ thuật là yếu tố then chốt để hạn chế rỗ ren và kéo dài tuổi thọ ty ren.