Long Đền Tiếp Xúc Và Tác Dụng
Trong liên kết bulong – vít, long đền tiếp xúc là chi tiết thường bị xem nhẹ vì hình dạng đơn giản. Tuy nhiên, trong thực tế cơ khí, đây lại là bộ phận ảnh hưởng trực tiếp đến độ bền, độ ổn định và tuổi thọ của mối liên kết. Nhiều lỗi hỏng liên kết không đến từ bulong mà xuất phát từ việc thiếu hoặc dùng sai long đền tiếp xúc.
1. Long đền tiếp xúc là gì?
Long đền tiếp xúc là loại long đền có bề mặt phẳng, được đặt giữa đầu bulong hoặc đai ốc với bề mặt chi tiết lắp ghép. Chức năng chính của nó không phải chống lỏng, mà là tạo bề mặt tiếp xúc trung gian ổn định giữa bulong và chi tiết.
Trong thực tế, long đền tiếp xúc thường chính là long đền phẳng, nhưng được gọi theo đúng bản chất làm việc là “tiếp xúc”.
2. Tác dụng phân bố đều lực siết
Khi siết bulong trực tiếp lên bề mặt chi tiết, lực siết sẽ tập trung vào một diện tích nhỏ, dễ gây lún, móp hoặc biến dạng bề mặt, đặc biệt với kim loại mỏng, nhôm, inox mỏng hoặc vật liệu mềm.
Long đền tiếp xúc giúp tăng diện tích tiếp xúc, phân bố đều lực siết ra xung quanh, từ đó giảm áp lực cục bộ và bảo vệ bề mặt chi tiết lắp ghép.
3. Bảo vệ bề mặt chi tiết khi lắp và tháo
Trong quá trình siết hoặc tháo bulong, đầu bulong và đai ốc thường xoay trực tiếp trên bề mặt chi tiết. Nếu không có long đền tiếp xúc, bề mặt rất dễ bị xước, tróc lớp mạ hoặc lớp sơn bảo vệ.
Long đền tiếp xúc đóng vai trò như một lớp đệm, giúp hạn chế ma sát trực tiếp, bảo vệ bề mặt chi tiết và giữ tính thẩm mỹ cho kết cấu.
4. Giảm nguy cơ lún và mất lực siết theo thời gian
Trong thực tế sử dụng, nhiều liên kết bị lỏng không phải do rung động mà do bề mặt tiếp xúc bị lún dần sau một thời gian chịu tải. Khi bề mặt lún, lực siết ban đầu của bulong sẽ giảm.
Long đền tiếp xúc giúp giảm hiện tượng lún cục bộ, từ đó giữ lực siết ổn định hơn so với việc siết trực tiếp bulong lên chi tiết.
5. Ổn định liên kết với bề mặt không hoàn toàn phẳng
Trong nhiều kết cấu thực tế, bề mặt chi tiết không phẳng tuyệt đối do sai số gia công hoặc biến dạng khi hàn. Long đền tiếp xúc giúp tạo một mặt tiếp xúc trung gian tương đối phẳng, giúp bulong siết đều và liên kết ổn định hơn.
Điều này đặc biệt quan trọng trong các kết cấu thép hàn, khung cơ khí hoặc lắp ráp tại công trình.
6. Khi nào bắt buộc phải dùng long đền tiếp xúc
Trong thực tế, long đền tiếp xúc nên được dùng trong các trường hợp sau:
-
Chi tiết lắp ghép bằng kim loại mỏng hoặc vật liệu mềm
-
Bề mặt có sơn, mạ hoặc yêu cầu giữ thẩm mỹ
-
Liên kết cần phân bố lực đều, tránh lún
-
Liên kết cần tháo lắp nhiều lần
Bỏ qua long đền tiếp xúc trong các trường hợp này rất dễ dẫn đến hư hỏng bề mặt và giảm độ bền liên kết.
7. Khi long đền tiếp xúc không đủ tác dụng
Cần lưu ý rằng long đền tiếp xúc không có tác dụng chống lỏng bulong. Nếu liên kết có rung động, chỉ dùng long đền tiếp xúc là không đủ. Khi đó, cần kết hợp với long đền vênh, long đền lò xo đĩa hoặc các giải pháp khóa khác.
Kết luận
Long đền tiếp xúc là chi tiết đơn giản nhưng giữ vai trò quan trọng trong liên kết cơ khí. Tác dụng chính của nó là phân bố lực siết, bảo vệ bề mặt chi tiết và giúp liên kết ổn định hơn theo thời gian. Việc dùng đúng long đền tiếp xúc không chỉ giúp mối ghép bền hơn mà còn giảm lỗi hỏng phát sinh trong quá trình sử dụng.