Dụng Cụ Lắp Ren Cấy Lò Xo Và Cách Sử Dụng
Ren cấy lò xo (hay còn gọi là ren giả Helicoil, thread insert) là giải pháp phổ biến để sửa chữa ren bị hỏng, tuôn ren hoặc tăng cường độ bền ren trên vật liệu mềm như nhôm, hợp kim, nhựa. Để lắp ren cấy thành công, dụng cụ lắp ren (Installation Tool) là phần quan trọng nhất. Dưới đây là bài viết chi tiết về dụng cụ và quy trình sử dụng.
1. Các loại dụng cụ lắp ren cấy lò xo phổ biến
Dụng cụ lắp ren cấy chủ yếu là Installation Tool (dụng cụ cấy ren). Hiện nay có hai loại chính được sử dụng rộng rãi:
- Loại Mandrel (Threaded Mandrel) Đây là loại phổ biến nhất tại Việt Nam, đặc biệt với các kích thước ren nhỏ và trung bình (M2 đến M12).
- Cấu tạo: Que kim loại có đầu ren vít, ren lò xo được quấn quanh mandrel.
- Ưu điểm: Giá rẻ, dễ sử dụng, phù hợp cho sửa chữa tại chỗ hoặc xưởng nhỏ.
- Thường đi kèm tay quay hình chữ T (T-handle) để xoay dễ dàng.
- Loại Prewinder (Prewinder Installation Tool) Loại chuyên dụng hơn, dùng cho ren lớn (M12 trở lên) hoặc sản xuất số lượng nhiều.
- Cấu tạo: Có cơ cấu nén ren lò xo (pre-wind) để giảm đường kính trước khi cấy vào lỗ.
- Ưu điểm: Lắp nhanh, chính xác cao, ít bị kẹt ren, ren cấy thẳng và đều hơn.
- Có thể dùng tay hoặc gắn vào máy khoan/máy vặn vít.
Ngoài ra, trong bộ kit lắp ren cấy thường còn có:
- Thanh bẻ tang (Tang Break-off Tool): Que kim loại cứng để bẻ gãy gờ ngang (tang) của ren lò xo sau khi cấy.
- Mũi taro STI và mũi khoan STI: Dùng chuẩn bị lỗ trước khi cấy (không phải dụng cụ lắp trực tiếp).
2. Quy trình sử dụng dụng cụ lắp ren cấy (bước từng bước)
Quy trình chuẩn cho ren cấy Helicoil free-running (loại thông thường, không có khóa):
Bước 1: Chuẩn bị lỗ ren
- Khoan lỗ cũ bằng mũi khoan STI (kích thước lớn hơn ren gốc, ví dụ: ren M6 dùng khoan Ø6.3mm).
- Taro ren bằng mũi taro STI (ren đặc biệt dành cho helicoil).
- Làm sạch hoàn toàn phoi, bụi và dầu mỡ trong lỗ.
Bước 2: Lắp ren lò xo vào dụng cụ
- Với loại Mandrel: Vặn ren lò xo vào đầu mandrel sao cho gờ ngang (tang) nằm đúng vị trí khe dẫn hướng.
- Với loại Prewinder: Đưa ren lò xo vào đầu dụng cụ, xoay nhẹ để cơ cấu nén ren nhỏ lại.
Bước 3: Cấy ren vào lỗ
- Đặt đầu dụng cụ thẳng đứng vào lỗ đã taro.
- Xoay theo chiều kim đồng hồ (chậm và đều tay) để ren lò xo xoắn dần vào lỗ.
- Tiếp tục xoay cho đến khi ren lò xo chìm xuống bề mặt khoảng 1/4 – 1/2 vòng (không để lồi ra ngoài).
- Tháo dụng cụ bằng cách xoay ngược chiều kim đồng hồ để rút mandrel ra.
Bước 4: Bẻ gãy tang
- Dùng thanh bẻ tang đập nhẹ vào gờ ngang (tang) để bẻ gãy nó.
- Lau sạch phoi kim loại rơi ra.
Bước 5: Kiểm tra chất lượng
- Vặn thử bulong/vít tương ứng vào ren mới cấy.
- Kiểm tra ren ăn khớp chắc chắn, không bị kẹt hoặc lỏng lẻo.
3. Một số lưu ý quan trọng khi sử dụng
- Luôn dùng đúng kích thước dụng cụ cho từng ren (tool M6 chỉ dùng cho ren cấy M6).
- Bôi một lớp dầu cắt gọt mỏng lên ren lò xo để dễ xoay và tránh biến dạng.
- Với ren locking (có vòng khóa), cần dụng cụ chuyên dụng riêng (thường ghi rõ trong catalog).
- Nếu lần đầu sử dụng, nên thực hành trên phôi thử trước khi làm trên sản phẩm thật.
- Bảo quản dụng cụ sạch sẽ, tránh va đập mạnh để giữ độ chính xác.
Sử dụng đúng dụng cụ và quy trình sẽ giúp ren cấy đạt độ bền cao, thậm chí bền hơn ren gốc trên vật liệu mềm. Đây là giải pháp tiết kiệm thời gian và chi phí so với việc thay mới chi tiết máy móc.