Cấu Tạo Và Công Dụng Của Tán Bầu
Trong các liên kết bulong – đai ốc, tán bầu là chi tiết không quá phức tạp nhưng lại được sử dụng khá nhiều trong thực tế, đặc biệt ở những vị trí cần an toàn, thẩm mỹ và bảo vệ đầu ren. Nếu dùng đúng chỗ, tán bầu giúp liên kết gọn hơn và bền hơn theo thời gian.
1. Tán bầu là gì?
Tán bầu là loại đai ốc có phần đầu chụp kín dạng vòm, phía trong vẫn có ren giống đai ốc thường. Khi lắp vào bulong, phần đầu bầu sẽ che kín đầu ren thừa của bulong, không để lộ phần ren ra bên ngoài.
Về bản chất làm việc, tán bầu không thay đổi khả năng chịu lực của liên kết, mà chủ yếu bổ sung các yếu tố bảo vệ và hoàn thiện.
2. Cấu tạo của tán bầu
Tán bầu có cấu tạo gồm hai phần chính.
Phần thân ren là phần làm việc chính, có ren trong để siết vào bulong. Kích thước ren tương đương với các loại đai ốc tiêu chuẩn cùng cỡ.
Phần đầu bầu là phần chụp kín phía trên, có dạng tròn hoặc hơi nhọn tùy thiết kế. Phần này không có ren và không tham gia trực tiếp vào việc chịu lực, mà đóng vai trò che chắn và bảo vệ.
Vật liệu tán bầu thường gặp là thép mạ, inox hoặc đồng, tùy theo môi trường sử dụng và yêu cầu thẩm mỹ.
3. Công dụng che chắn và bảo vệ đầu ren
Công dụng quan trọng nhất của tán bầu là che kín đầu ren bulong. Trong thực tế, nếu để lộ đầu ren:
-
Dễ gây trầy xước, va quệt cho người thao tác
-
Dễ bị gỉ sét do tiếp xúc trực tiếp với môi trường
-
Làm liên kết trông thô và thiếu hoàn thiện
Tán bầu giúp khắc phục hoàn toàn các vấn đề này bằng cách chụp kín đầu bulong.
4. Công dụng tăng tính an toàn khi sử dụng
Ở các vị trí người thường xuyên tiếp xúc như tay nắm, khung máy, thiết bị dân dụng hoặc đồ nội thất, đầu bulong lộ ra có thể gây móc quần áo hoặc gây trầy xước.
Tán bầu với đầu bo tròn giúp giảm nguy cơ gây thương tích, nên thường được dùng trong các kết cấu có yêu cầu an toàn cao cho người sử dụng.
5. Công dụng nâng cao tính thẩm mỹ của liên kết
Trong nhiều ứng dụng, đặc biệt là nội thất, thiết bị trưng bày hoặc kết cấu nhìn trực diện, việc lộ đầu ren bulong làm sản phẩm kém đẹp.
Tán bầu giúp liên kết nhìn gọn gàng, sạch sẽ và hoàn thiện hơn. Với các loại tán bầu inox hoặc mạ bóng, yếu tố thẩm mỹ càng được thể hiện rõ.
6. Ứng dụng thực tế của tán bầu
Trong thực tế, tán bầu thường được dùng trong:
-
Khung máy, khung bảo vệ
-
Thiết bị dân dụng, thiết bị công cộng
-
Đồ gỗ, nội thất, kệ trưng bày
-
Các liên kết ngoài trời cần che ren bulong
Ở những vị trí này, yêu cầu chính không phải là tăng lực siết mà là bảo vệ, an toàn và hoàn thiện bề mặt.
7. Những lưu ý khi sử dụng tán bầu
Khi dùng tán bầu, cần lưu ý chọn chiều dài bulong phù hợp. Nếu bulong quá dài, đầu ren có thể chạm vào đỉnh bầu, khiến không siết chặt được. Ngược lại, bulong quá ngắn sẽ làm giảm số vòng ren ăn khớp, ảnh hưởng đến độ bền liên kết.
Ngoài ra, tán bầu không có tác dụng chống lỏng, nên trong các liên kết có rung động, cần kết hợp thêm long đền vênh, long đền lò xo hoặc giải pháp khóa ren.
Kết luận
Tán bầu là loại đai ốc có cấu tạo đơn giản nhưng mang lại nhiều giá trị trong thực tế sử dụng. Công dụng chính của tán bầu là che chắn đầu ren, tăng an toàn và nâng cao tính thẩm mỹ cho liên kết. Khi được sử dụng đúng vị trí và đúng kích thước, tán bầu giúp liên kết bền hơn, gọn hơn và chuyên nghiệp hơn.