Các Lý Do Nên Dùng Tán Khía
Trong nhiều liên kết cơ khí, đặc biệt là khi lắp vào kim loại mỏng, nhôm hoặc các chi tiết không thể tạo ren trực tiếp, việc dùng đai ốc hoặc tán thông thường thường gặp tình trạng bị xoay, lỏng hoặc tuột. Tán khía được sử dụng trong những trường hợp này nhằm tăng độ bám và ổn định cho liên kết.
1. Chống xoay hiệu quả trong vật liệu mỏng
Lý do quan trọng nhất để dùng tán khía là khả năng chống xoay rất tốt. Phần thân tán được tạo các rãnh khía đều xung quanh, khi ép hoặc lắp vào lỗ, các khía này bám chặt vào thành vật liệu.
Trong thực tế, khi siết vít hoặc bulong, tán thường có xu hướng xoay theo. Với tán khía, các rãnh khía sẽ “ăn” vào vật liệu, giữ tán đứng yên và giúp quá trình siết diễn ra ổn định.
2. Phù hợp cho kim loại mỏng và chi tiết không tạo ren
Trong các tấm kim loại mỏng, nhôm hoặc inox mỏng, việc taro ren trực tiếp thường không đảm bảo độ bền vì chiều sâu ren quá ít. Tán khía cho phép tạo ren cố định mà không cần gia công ren trên chi tiết.
Đây là giải pháp rất phổ biến trong vỏ máy, tủ điện, khung kim loại mỏng và các chi tiết dạng tấm.
3. Giữ liên kết ổn định khi tháo lắp nhiều lần
So với tán dán hoặc ren tạo trực tiếp trên vật liệu mỏng, tán khía có độ ổn định cao hơn khi tháo lắp nhiều lần. Phần khía giữ tán cố định trong vật liệu, hạn chế hiện tượng lỏng lỗ hoặc tuôn ren sau nhiều chu kỳ lắp ráp.
Vì vậy, tán khía thường được dùng trong các cụm cần bảo trì, sửa chữa hoặc thay thế linh kiện định kỳ.
4. Thi công đơn giản, không cần thiết bị phức tạp
Tán khía có thể được lắp bằng cách ép, đóng hoặc sử dụng dụng cụ chuyên dụng đơn giản. So với hàn đai ốc hoặc các giải pháp liên kết phức tạp khác, việc dùng tán khía giúp giảm thời gian thi công và hạn chế ảnh hưởng nhiệt lên chi tiết.
Điều này đặc biệt có lợi trong sản xuất hàng loạt hoặc lắp ráp tại công trình.
5. Giữ tính thẩm mỹ cho bề mặt lắp ráp
Khi lắp đúng kỹ thuật, tán khía thường nằm gọn trong lỗ và không làm biến dạng bề mặt xung quanh. Liên kết sau khi hoàn thiện nhìn gọn gàng hơn so với các giải pháp hàn đai ốc hoặc bắt vít lộ ren.
Trong nhiều sản phẩm cơ khí và thiết bị dân dụng, yếu tố thẩm mỹ này là một lợi thế rõ ràng.
6. Giải pháp thay thế tốt cho hàn đai ốc
Trong những trường hợp không thể hàn do vật liệu mỏng, đã sơn phủ hoặc không cho phép tác động nhiệt, tán khía là lựa chọn thay thế rất hiệu quả. Nó cho phép tạo điểm ren chắc chắn mà không làm biến dạng hoặc hỏng bề mặt chi tiết.
7. Khi nào không nên dùng tán khía
Dù có nhiều ưu điểm, tán khía không phù hợp cho các liên kết chịu tải lớn hoặc rung động mạnh kéo dài. Trong những trường hợp này, tán rút, tán ép chuyên dụng hoặc bulong – đai ốc truyền thống sẽ an toàn hơn.
Ngoài ra, nếu lỗ khoan quá lớn hoặc vật liệu quá mềm, hiệu quả bám của tán khía sẽ giảm đáng kể.
Kết luận
Tán khía được sử dụng chủ yếu vì khả năng chống xoay tốt, phù hợp cho vật liệu mỏng, dễ thi công và giữ liên kết ổn định lâu dài. Khi dùng đúng điều kiện và đúng kỹ thuật, tán khía là giải pháp rất hiệu quả để tạo ren cố định trong các kết cấu cơ khí nhẹ và trung bình.